India: het junglebook live

Voor de Big Five ga je naar Afrika. Voor tijgers ga je naar India. En meer bepaald naar Madhya Pradesh. Dit land van glooiende heuvels en ongerepte jungle is al eeuwen de natuurlijke biotoop van de Bengaalse tijger. 't Is alleen de vraag voor hoelang nog, want de beroemde Shere Khan van Rudyard Kipling wordt met uitsterven bedreigd...

6u 's ochtends. Bombay slaapt nog. Ik verlaat de stad en vertrek naar Nagpur, in het midden van India. De klamme warmte hangt als een zware deken over het land, binnenkort begint de moesson. Dit is de warmste periode van het jaar. Al snel stijgt de temperatuur tot 50°C. Het lijkt of je je neus in een oven steekt. Een uur later maakt het toestel van Jet Airways een zachte landing en vertrekken we naar onze lodge, de Banjaar Tola. Die ligt net naast het nationaal park van Kanha in Madhya Pradesh. Het is meer dan vijf uur rijden naar dit 'luxekamp', te midden van de lawaaierige rickshaws, motorfietsen en kleurige vrachtwagens propvol goederen of passagiers. Het verkeersreglement wordt hier naar believen geïnterpreteerd door de krioelende weggebruikers en toch gebeuren er volgens onze chauffeur maar weinig ongevallen.

Een paar dorpen verder duiken de eerste borden op die de voorbijgangers moeten wijzen op de aanwezigheid van tijgerreservaten. We hebben onze bestemming bereikt. Bij een portaal moeten we ons legitimeren en na een paar honderd meter over een aardeweg bereiken we de Banjaar Tola, een van de recentste lodges van de Taj Safaris-groep, een afdeling van Taj Hotels Resorts & Palaces die zich associeerde met &Beyond, een operator die in Afrika bekendstaat om zijn expertise in safari's en ecotoerisme. Het ontvangstcomité is navenant. Voor ik in mijn tentsuite klim, krijg ik het traditionele glas citroenwater en een handdoekje om me op te frissen aangereikt.

In mijn kamer, een van de achttien suites, staat een immens bed op een houten verhoog. In de hoek lonkt een schrijftafel en in de badkamer wacht een ouderwets bad met uitzicht op de jungle. Ik heb zelfs een privéterras dat uitkijkt over de rivier en het zwembad. Ik merk dat je misschien wel beschut bent tegen indiscrete blikken, maar niet tegen de apen die er komen spelen. 'Out of Africa' in hindoeversie! De inrichting is geraffineerd en mengt op subtiele wijze hedendaagse elementen met de plaatselijke Indische stijl. Elke suite rust op een hoge structuur die de beplanting onderaan respecteert. De tentzeilen zijn gevoerd met een isolerende laag om de koelte vast te houden. In bepaalde periodes van het jaar is airco echter onmisbaar (en meer bepaald in juni, net voor de moesson begint).

Shere Khan op het spoor
Ik ben zo ongeduldig om tijgers te zien dat ik mijn vermoeidheid vergeet. Voor het kamp wachten jeeps met open dak op de gasten. We zetten koers naar het naburige Nationaal Park van Kanha. "Ik heet Arsha", aldus de gids. "Dit is mijn kantoor." Niet slecht, een bureau van 1945 km² jungle, waarvan 300 km² openstaat voor toerisme. Sinds 1933 ijvert het park voor het behoud van diverse diersoorten. Het steunde meer bepaald de Project Tiger-campagne die in 1973 van start ging om de tijgers te redden. Groene zones en Salbossen wisselen elkaar af. Deze bomen kunnen tot 24 meter hoog worden en houden hun bladeren zelfs tijdens het droge seizoen; zo kunnen de dieren ook eten. Hier leven meer dan 22 soorten zoogdieren: kleine en grote apen, wilde varkens, chitals (een soort antilope), damherten, gaurs (half koe, half buffel), luipaarden, wilde katten, stieren en meer dan 200 vogelsoorten.

Na de gebruikelijke raadgevingen ('de auto niet verlaten en stil zijn in de buurt van de wilde dieren') rijden we door het park, onze ogen wijdopen om tussen de bomen een tijger of een van de andere beesten te bespeuren. We worden getrakteerd op een zeer diverse fauna. Opeens doet een van de gidsen teken en de auto zet koers naar het punt waar er een tijger gesignaleerd is. Er zijn al andere jeeps ter plaatse, zeven in totaal. De motor wordt stilgelegd, ik houd mijn adem in. Tussen de struiken zie ik een roswitte vlek... mijn eerste Shere Khan! De fototoestellen klikken om het moment te vereeuwigen. Maar de zon gaat al onder en het is tijd om het park te verlaten. De tongen komen los en iedereen is blij zijn eerste tijger te hebben 'geschoten'.

Terug in de lodge staat de tafel gedekt op het terras boven de rivier. Kaarsjes en toortsen verlichten de verfijnde Indische gerechten die geserveerd worden in kleine aardewerken potjes... Parathas (zoute pannenkoekjes met aardappelen en bloemkool), kathi rolletjes (Indische wraps met kip, lam of groente) of pao bhaji (verse broodrolletjes met tomaat en ui). Pikant of niet pikant, het is allemaal even lekker. En dan hebben we nog niet van de desserts geproefd.

Eenmaal in mijn tent kruip ik in bed en luister naar de geluiden van de jungle. Een unieke ervaring. Bij het ochtendgloren vertrekken we voor een nieuwe 'Game Drive', om de verstikkende warmte te vermijden. Vandaag stappen we op een olifant en gaan we op zoek naar de volgende plek waar volgens de gidsen een tijger gesignaleerd is. Er wacht ons een lichte ontgoocheling, als blijkt dat het beest compleet lusteloos tussen de struiken ligt en geen vin verroert. Zo lijkt hij ongevaarlijk en doet hij zijn reputatie van roofdier geen eer aan. Wat een contrast met 'mijn' derde tijger, op een paar kilometer van de Banjaar Tola, in het Nationaal Park van Pench.

Het rijk van Rudyard Kipling Pench dankt zijn naam aan de gelijknamige rivier die zich een weg baant doorheen de 1.400 km² heuvels, bossen en valleien - waarvan 150 km² openstaat voor het publiek. Je vindt er dezelfde fauna: tijgers, luipaarden, wilde honden, gaurs, sambars... Rudyard Kipling koos deze streek als decor voor het verhaal van Baloo, Mowgli, Shere Khan, en al hun vriendjes. De rivier is alomtegenwoordig en sommige panorama's zijn adembenemend. We komen overal apen en antilopes tegen, maar rijden rustig verder zonder halt te houden. Tot opeens een van ons de langverwachte tijger spot. De jeep stopt bruusk en legt het contact stil. Volledige stilte, heel voorzichtig sta ik recht om beter te kunnen kijken. De tijger brult terwijl hij naar ons kijkt. "Don't move", fluistert onze gids. Rustig staat het beest - dat zeker 300 kg moet wegen - op, loopt rakelings langs onze auto en houdt even halt om het maaltijdpotentieel dat we vertegenwoordigen te beoordelen en verdwijnt dan in de jungle. De opwinding is groot in de jeep.

En dan is het de hoogste tijd om te vertrekken, de uren zijn omgevlogen en het park gaat dicht. We zetten koers naar de Baghvan Lodge die ook lid is van de Taj-keten. Dit is een prachtige plek om tussen twee safari's uit te rusten. Onder het overdekt terras verbroederen kleurige zetels met Indische meubels in donker hout. In de eetkamer hangt een heel Brits sfeertje: boeken, oude fotokaders, tegenover de open keuken in turkoois en wit. Buiten slingert een paadje tussen de twaalf luxueuze suites. De mooie stoffen, de geraffineerde inrichting... alles is hier een verademing. Op een terras onder de bomen is zelfs een bed opgemaakt voor de durvers die onder de blote hemel willen slapen. Die worden 's ochtends gewekt door speelse apen die in het baldakijn klimmen. Een originele manier om te ontwaken. De dieren voelen zich hier thuis, zoveel is duidelijk. In die mate dat de herten op de heetste uren van de dag aan het zwembad komen drinken. Als we de volgende ochtend naar de luchthaven van Nagpur vertrekken, krijgen we in een van de doorkruiste dorpen toevallig de kans de voorbereidingen van een huwelijk bij te wonen. Kleurige sari's, rennende kinderen en vriendelijke gastheren die dit moment met ons willen delen. Een glimp van dit uitgestrekte land in eeuwige beweging.

Met uitsterven bedreigd
Vandaag zijn er nog slechts 1.400 tijgers in India. Hun aantal is de afgelopen acht jaar met twee derde gedaald. Hun enige vijand? De mens... en een land: China, waar de traditionele geneeskunde elk jaar meer dan zestig tijgers eist. Alles wordt gebruikt: de huid, de beenderen, de tanden, de ogen, de penis (als basis voor afrodisiaca), het vet, de snorharen... Om de tijgers te redden heeft de Indische regering een actieplan in het leven geroepen dat probeert de jagersbendes onder controle te houden. Maar de af te leggen weg lijkt nog lang en als de politici niet snel de nodige maatregelen treffen, kunnen de toekomstige generaties deze koningen van de jungle niet meer bewonderen in hun natuurlijke omgeving...