Singapore: the sky is the limit

Tekst & foto's: Paul de Groeve

“Telkens ik in Hongkong ben, besef ik wat Singapore zo uniek maakt”, vertelt theaterdirecteur Alvin Tan van The Necessary Stage ons. “Hongkong is een toon, Singapore is een melodie. In Hongkong mis ik mijn Chinese ontbijt, mijn Indische lunch en mijn Peranakan (mix van Maleisisch en Chinees nvdr) dinner.” De competitie tussen Singapore, Hongkong en Shanghai stimuleert deze steden om zichzelf telkens opnieuw uit te vinden. Dit verklaart ook waarom Singapore sinds kort heel zwaar investeert in kunst en cultuur: de Singapore Biënnale, het Singapore Art Museum, de National Gallery die over een paar jaar opent met de grootste collectie Zuid-Aziatische kunst ter wereld, zijn 50 andere musea, de Esplanade…

Een unieke mix

“Op zondag ga ik naar de kerk. De Presbyteriaans kerk”, zegt Priscilla, onze gids. Ze is Singaporaans, Chinees en christelijk. Typisch Singapore. Alle combinaties zijn hier mogelijk. Ongeveer vijf miljoen inwoners, tien godsdiensten en drie grote etnische groepen. 70% Chinezen, 17% Maleisiërs en 7% etnische Indiërs. Drie kwart heeft een Singaporaans paspoort. Engels is hier de eerste taal op school.

De eerste tempel die we bezoeken, the Temple of Heavenly Hapiness, is zowel Taoïstisch, Confucianistisch als Boeddhistisch. De meeste tempelgangers doen het parcours van de ene godheid naar de andere, met de drie wierookstokjes in de hand, eentje voor de hemel, eentje voor de aarde en eentje voor de mens.

Die unieke mix kan je letterlijk ook proeven op straat. Chinees, Indisch, Maleisisch… Op een enkele dag doe je de ronde van Azië. We beginnen in een van de meest bezochte wijken. Chinatown ligt ten zuiden van de Singapore River. Zodra je het metrostation Chinatown buitenstapt, weet je dat je juist zit. De geur, de tekens, de shops…

Niet zo ver van China ligt India… Althans, hier in Singapore. In Little India beleef je de stad samen met de inwoners. Dit is een stuk minder toeristisch, hier komen veel Indiërs hun inkopen doen. En het leukste is samen met hen in de rij staan om van die mierzoete desserts te bestellen of bloemen in je haar te laten schikken, of van je hand een henna-kunstwerk laten maken. “Hoe langer je de henna laat zitten, hoe donkerder het wordt. En hoe meer je schoonmoeder 'will love you'”, aldus de vrouw die ook Beyoncé haar hand onsterfelijk maakte. Je moet wel even zoeken tussen de vele boeddha- en siddartha-beelden om het kleine beautysaloon Beauty Mantra te vinden aan de Little India Arcade. Geylang Serai is het culturele hart van de Maleisische gemeenschap. Hier stap je terug in de tijd en ontdek je de traditionele Kampung Days manier van leven van de Maleisiërs in de fifties en sixties. En… je kan er heerlijk Maleisisch eten. Kampong Glam, ook bekend als Arab Street, is het hart van de moslim gemeenschap. Vandaag vind je er talloze shops van allerhande designers. Van halfedelstenen, over veren, zijde en organza in alle mogelijke kleuren. Het paleis van de sultan is vandaag een prachtig gerenoveerd tot een museum. Ook de grootste moskee van Singapore ligt in deze buurt: de Sultan Mosque. Je herkent hem aan zijn gouden koepel. Hier is plaats voor 5.000 moslims. In de buurt ontdek je ook de prachtig gerenoveerde shophouses uit de 19de en begin 20ste eeuw. Dit zijn zowat de meest typische gebouwen van het land. Van Europese art deco tot Chinese barok. Deze kleine, niet zo hoge gebouwen in vrolijke kleuren waren ooit werkmanshuisjes, maar zijn nu populair bij expats, of krijgen een nieuwe bestemming als bar, club, winkel of restaurant.

King of food

Eten is cultuur. De Singaporanen begroeten elkaar met “Have you eaten yet”, in plaats van “How are you today”. De vele culturen van Singapore zijn het duidelijkst merkbaar in de keuken. Je kan hier echt alles eten, en het is vrijwel altijd lekker. De vele eetstalletjes zijn echter uit het straatbeeld verdwenen. Vanwege files en hygiëne kwam de overheid met een nieuw concept: de hawker centers of de overdekte versie van de straattentjes. Zoals in de food courts bieden tientallen stalletjes alle mogelijke gerechten aan, die je aan tafeltjes kan eten. Wij proefden heerlijke Chinese hamburgers met oesters (fuzhoubing), capioca, curry puff, gebakken banaan, zoete aardappel… met een glas vers suikerrietsap. Terwijl we kijken hoe de harde stukken suikerriet vermalen worden tot sap horen we onze gids fluisteren “I love the kroketten uit de muur in Nederland”. Wij daarentegen zijn weg van de fuzhoubing.

Niemand mag Singapore verlaten zonder de lokale vrucht, de durian, geproefd te hebben. Je mag er geen taxi of bus mee in wegens de misselijkmakende geur. Je proeft de durian dus beter voordat je hem ruikt. Hoe het smaakt? Als een mix van blue cheese, mango en ui. En de smaak blijft uren in de mond rondzwerven. Do the durian!

Kunst voor iedereen

Het culturele leven is de laatste vijf jaar enorm geëvolueerd en de belangstelling van de bevolking is enorm. Het land met het grootste aantal bioscoopbezoekers en het grootste aantal shopping malls per vierkante meter trekt nu meer en meer naar de grote tentoonstellingen.

Weinigen weten dat het Singapore Art Museum de grootste collectie moderne en hedendaagse Zuid-Aziatische kunst in bezit heeft. Rond die collectie werden de musea SAM en 8Q Sam gecreëerd en wordt straks de nieuwe National Art Galllery gebouwd. SAM huist in een 19de eeuwse missieschool waar stukken uit de permanente collectie afgewisseld worden met tentoonstellingen als Leonardo da Vinci, Monet to Moore, Rodin, Botero… 8Q Sam zit vlakbij in een nieuw, strak gebouw. Zij organiseren ook de Singapore Biennale, die volgend jaar van 6 maart tot 8 mei 2011 voor de derde keer plaatsvindt.

Over enkele jaren wil Singapore een internationale hub worden voor visuele kunsten, met de nadruk op Zuidoost-Aziatische en Singaporese kunst en internationale gasttentoonstellingen. Na een architectuurwedstrijd werd het Franse bureau Studio Milou gekozen om de voormalige Central Court en Town Hall om te vormen tot de National Art Gallery. Zij kwamen met het simpele, maar briljante idee om de ingang te creëren in de straat tussen het voormalige stadhuis en gerechtshof. Zo wordt zo veel mogelijk van de oorspronkelijke monumenten bewaard. In de kelder wordt een grote entree gecreëerd en de twee gebouwen worden overkoepeld met een dak en een giga terras. In 2014 zou de National Art Gallery klaar moeten zijn. Echt iets om naar uit te kijken.

En dan is er de 600 miljoen Singaporean dollar kostende Esplanade. In dit hete land werd het glazen dak overkoepeld door een intelligent schubbensysteem, dat de stand van de zon volgt. Even mooi als vernuftig. Deze tempel van de kunsten wil niet alleen toegankelijk zijn voor de elite, maar voor elke inwoner. Daarom zijn er elke eerste zondag van de maand gratis concerten, kan je het gebouw altijd bezoeken en heb je vanaf het terras een prachtig zicht op de skyline. Zelfs tijdens de Formule 1 races loont het de moeite om even binnen te lopen en te ontdekken dat het muisstil is in de concertzaal terwijl de bolides rond het gebouw scheuren.

Nachtelijke fauna

’s Nachts door de Zuidoost-Aziatische regenwouden trekken, de Afrikaanse savanne, de Nepalese valleien, de Zuid-Amerikaanse pampa’s en de Birmese jungle? Het kan allemaal in de eerste Night Safari, naast de Zoo van Singapore. Je komt oog in oog te staan met de creatures of the night: tapirs, eekhoorns, olifanten, neushoorns, hyena’s, tijgers, leeuwen, herten, slangen, uilen, arenden… Meer dan 1200 dieren kan je ontdekken in de Night Safari die jaar na jaar de ene award na de andere scoort.

De toekomst vandaag

“I love Singapore. I can’t wait to see when it is finished”, is een van de favoriete standing jokes van de locals. Er wordt altijd gebouwd, uitgebreid… De toekomst ziet er dan ook zo schitterend uit dat je een zonnebril moet dragen. Straks opent de Marina Bay met zijn prachtige waterfront promenade met dansende waterfonteinen, de langste voetgangersbrug van Singapore en de driedubbele casinotorens met bovenop een hangend park dat de drie torens overspant. Hallucinant. En zo zal ook het uitzicht zijn. Alsof een ritje op ‘s werelds hoogste giant observation Wheel (zoals the London Eye, maar hoger: 165 meter hoog) nog niet voldoende was. Maar vanop de Singapore Flyer heb je wel een perfect uitzicht op de toekomst en de Marina Bay. Een toekomst die de overheid in 15-jarenplannen giet en die je uitgebreid kunt bekijken in de Urban Redevelopment Authority buildings (www.ura.gov.sg). Op de maquette zie je elk gebouw uit Singapore plus alle nieuwe geplande gebouwen. Een helderder beeld op de toekomst kan je niet krijgen.